Vrijwillig eigen risico verhogen: wanneer loont het?
Wie een nieuwe zorgverzekering afsluit, krijgt vaak de mogelijkheid om het eigen risico vrijwillig te verhogen. De verzekeraar geeft daarvoor korting op de premie. Voor mensen die weinig zorg gebruiken, kan dat een aantrekkelijke manier zijn om maandelijks geld te besparen. Maar wat gebeurt er wanneer je onverwacht toch medische zorg nodig hebt?
Het verhogen van je eigen risico is vooral een financiële afweging. Je bespaart gegarandeerd op je premie, terwijl je tegelijkertijd het risico accepteert dat je bij bepaalde zorgkosten meer zelf moet betalen. Of dat verstandig is, hangt niet alleen af van je gezondheid, maar ook van je spaargeld en de hoogte van de aangeboden korting.
Hoe werkt het vrijwillige eigen risico?
Bij de Nederlandse basisverzekering geldt voor volwassenen een wettelijk verplicht eigen risico voor veel vormen van zorg. Dat bedrag wordt door de overheid vastgesteld. Daarnaast kun je bij veel zorgverzekeraars kiezen voor een vrijwillige verhoging.
De mogelijke vrijwillige verhogingen zijn € 100, € 200, € 300, € 400 en € 500. Deze bedragen komen boven op het verplichte eigen risico van het betreffende verzekeringsjaar.
Wanneer je voor zo’n verhoging kiest, betaal je doorgaans minder premie. De exacte korting verschilt per verzekeraar en polis. Ook is het niet vanzelfsprekend dat de hoogste korting altijd bij de voordeligste basisverzekering hoort.
Op onze pagina over het eigen risico lees je hoe het verplichte en vrijwillige gedeelte samen werken en welke zorgkosten eronder vallen.
Hoeveel premie kun je besparen?
Om het financiële voordeel te beoordelen, moet je de korting over twaalf maanden berekenen. Een verschil van € 10 per maand betekent bijvoorbeeld € 120 minder premie per jaar.
Stel dat een verzekeraar € 180 jaarlijkse korting biedt wanneer je kiest voor € 500 extra eigen risico. Als je gedurende het jaar geen zorg nodig hebt waarvoor je dit extra bedrag moet betalen, houd je de volledige korting over.
Maar stel dat je wel zorgkosten maakt en de vrijwillige verhoging volledig moet betalen. Dan ben je € 500 extra kwijt aan eigen risico. Trek je daar de € 180 besparing vanaf, dan blijft een financieel nadeel van € 320 over.
Dit is een fictief rekenvoorbeeld, geen actuele premieaanbieding. Het laat zien waarom je altijd de maximale extra betaling tegenover de beschikbare korting moet zetten.
Wat als je maar een deel van het extra eigen risico gebruikt?
De uitkomst hoeft niet altijd volledig positief of negatief te zijn. Soms maak je gedurende het jaar wel zorgkosten, maar gebruik je slechts een gedeelte van je vrijwillige verhoging.
Stel dat je € 180 korting ontvangt en uiteindelijk € 100 extra eigen risico betaalt. Dan blijft er in dit voorbeeld € 80 voordeel over. Betaal je € 250 extra, dan kost de keuze je per saldo € 70.
Het omslagpunt hangt dus af van de werkelijke premiekorting. Wanneer die lager is dan het extra bedrag dat je zelf moet betalen, kan verhogen financieel nadelig worden.
Wanneer kan verhogen aantrekkelijk zijn?
Een vrijwillig hoger eigen risico kan interessant zijn wanneer je weinig medische kosten verwacht die onder het eigen risico vallen. Mensen die in eerdere jaren nauwelijks zulke kosten maakten, kunnen daarom overwegen om meer financieel risico te nemen.
Ook je financiële buffer is belangrijk. Wie voldoende spaargeld achter de hand heeft, kan een onverwachte rekening gemakkelijker betalen dan iemand die iedere maand weinig geld overhoudt.
Het is verstandig om het extra bedrag beschikbaar te houden zolang je vrijwillig voor een hoger eigen risico kiest. Zie de lagere premie niet als gratis voordeel: je neemt bewust een groter deel van mogelijke kosten voor eigen rekening.
Wanneer is verhogen minder verstandig?
Wanneer je al weet dat je regelmatig specialistische zorg nodig hebt, kan een vrijwillige verhoging minder aantrekkelijk zijn. Denk aan bepaalde ziekenhuisbehandelingen, onderzoeken of geneesmiddelen waarvoor het eigen risico geldt.
Dat betekent niet dat iedereen met een chronische aandoening automatisch ongunstig uitkomt. Welke zorg onder het eigen risico valt, verschilt per behandeling. Het is daarom belangrijk om je eigen situatie te bekijken.
Verder kan verhogen minder geschikt zijn wanneer je onverwachte kosten moeilijk kunt betalen. Een lagere premie helpt gedurende het jaar, maar de rekening voor een behandeling kan op een vervelend moment komen.
Wie geen financiële buffer heeft, kan daarom beter voorzichtig zijn met het accepteren van extra risico.
Voor welke zorg betaal je eigen risico?
Het eigen risico geldt niet voor alle zorg die vanuit de basisverzekering wordt vergoed. Een regulier bezoek aan de huisarts valt er bijvoorbeeld niet onder. Ook voor verzekerden jonger dan achttien jaar geldt geen verplicht eigen risico.
Voor veel vormen van ziekenhuiszorg, specialistische behandelingen en geneesmiddelen geldt het eigen risico wel. Daardoor kun je ook onverwacht kosten maken wanneer je doorgaans weinig zorg gebruikt.
Een verwijzing van de huisarts betekent bovendien niet dat alle vervolgzorg vrijgesteld is. Wanneer je huisarts bijvoorbeeld bloedonderzoek laat uitvoeren, kunnen daarvoor kosten in rekening worden gebracht die onder het eigen risico vallen.
De wettelijke dekking en uitzonderingen komen uitgebreider aan bod op onze pagina over de basisverzekering.
Maak de afweging voor het hele verzekeringsjaar
Een veelgemaakte denkfout is dat mensen vooral naar de maandelijkse besparing kijken. Een korting van € 15 voelt direct prettig, terwijl een mogelijke extra rekening van honderden euro’s verder weg lijkt.
Toch moet je beide bedragen in dezelfde periode beoordelen. Reken met de korting over het volledige jaar en met het maximale bedrag dat je extra kunt betalen. Zo zie je vooraf hoe groot het financiële voordeel of nadeel kan zijn.
Houd ook rekening met zorg die je mogelijk al verwacht. Staat er een behandeling gepland of gebruik je geneesmiddelen die onder het eigen risico vallen? Dan is het verstandig om de verwachte kosten mee te nemen voordat je een keuze maakt.
Vergelijk de korting tussen verschillende verzekeraars
Niet iedere verzekeraar hanteert dezelfde premie of dezelfde korting. Daarom is het verstandig om eerst de basispremies te vergelijken en daarna te bekijken wat een vrijwillige verhoging oplevert.
Controleer tegelijkertijd de vergoeding van zorgverleners en andere polisvoorwaarden. Een verzekering met een aantrekkelijke korting kan op andere onderdelen minder goed aansluiten op je persoonlijke wensen.
Overweeg je voor het volgende jaar een hoger eigen risico? Gebruik dan de actuele premiegegevens van de betreffende verzekeraars. Bij het vergelijken van zorgverzekeringen kun je het premievoordeel en de voorwaarden naast elkaar beoordelen.
Een vrijwillig hoger eigen risico is uiteindelijk vooral een bewuste keuze voor lagere vaste lasten tegenover een groter financieel risico. Zolang je die afweging begrijpt en het mogelijke extra bedrag kunt dragen, kun je zelf bepalen of de korting voor jou aantrekkelijk genoeg is.